Factory Floor Waterproofing: Why It Matters + Which System Lasts

กันซึมพื้นโรงงาน ต่างจากกันซึมบ้านทั่วไป เพราะพื้นโรงงานต้องเจอทั้งน้ำ สารเคมี การล้างบ่อย และการรับน้ำหนักหนัก หากน้ำหรือเคมีซึมเข้าพื้นและโครงสร้าง อาจเกิดความเสียหายและปนเปื้อนที่แก้ยาก บทความนี้อธิบายว่าทำไมโรงงานต้องทำกันซึม จุดไหนบ้างที่ต้องทำ และเลือกระบบไหนให้ทนงานหนัก

เขียนโดยทีมช่างผู้เชี่ยวชาญ DMH Groups — รับทำกันซึมและพื้นโรงงานอุตสาหกรรมครบวงจร ประสบการณ์กว่า 20 ปี · อัปเดตล่าสุด 10 ต.ค. 2569 · อ้างอิงข้อกำหนดพื้นในสถานที่ผลิตอาหารจาก Regulation (EC) No 852/2004 ภาคผนวก II และข้อกำหนดการเตรียมพื้นจากเอกสารข้อมูลวัสดุกันซึม Sika

ทำไมโรงงานต้องทำกันซึม?

พื้นและโครงสร้างโรงงานมีมูลค่าสูงและเจอสภาพหนักกว่าบ้าน การกันซึมช่วย:

• ป้องกันน้ำและเคมีซึมเข้าโครงสร้าง — ลดการกัดกร่อนเหล็กและคอนกรีต
• ป้องกันการปนเปื้อน — สำคัญมากในโรงงานอาหาร ยา ที่ต้องได้มาตรฐานสุขอนามัย
• ลดการหยุดผลิต — พื้นรั่วหรือชื้นทำให้ต้องหยุดซ่อม กระทบไลน์ผลิต
• ยืดอายุพื้นและอาคาร — คุ้มกว่าการรื้อซ่อมเมื่อเสียหายลุกลาม
• ความปลอดภัย — พื้นเปียกลื่นเสี่ยงอุบัติเหตุ กันซึม+กันลื่นช่วยได้

สัญญาณที่บอกว่าน้ำเริ่มซึมเข้าพื้นโรงงานแล้ว ที่ทีมช่างเจอบ่อยหน้างาน มีดังนี้

• คราบขาวคล้ายเกลือ ตามรอยต่อพื้นกับผนัง เกิดจากน้ำพาเกลือในเนื้อคอนกรีตออกมาตกผลึกที่ผิว
• พื้นเป็นปื้นชื้นหรือสีเข้มกว่าส่วนอื่น แม้ไม่ได้ล้างหรือไม่มีน้ำหก
• สีหรือวัสดุเคลือบพื้นพอง ล่อน เป็นตุ่ม โดยเฉพาะบริเวณใกล้ท่อและรางระบายน้ำ
• กลิ่นอับหรือคราบเชื้อรา ตามมุมห้องและใต้ชั้นวางของ
• คราบสนิมซึมออกจากรอยแตก สัญญาณว่าเหล็กเสริมเริ่มกัดกร่อน

ถ้าเจอตั้งแต่ 2 ข้อขึ้นไป ควรให้ช่างตรวจหาต้นทางของน้ำก่อนเลือกระบบ เพราะการเคลือบทับโดยไม่แก้ต้นเหตุมักทำให้ปัญหากลับมาในเวลาไม่นาน

กันซึมพื้นโรงงาน ต่างจากกันซึมบ้านอย่างไร?

ต่างกันที่ภาระที่พื้นต้องรับ กันซึมบ้านส่วนใหญ่รับแค่น้ำฝนและคนเดิน แต่พื้นโรงงานต้องรับน้ำ สารเคมี ความร้อน และน้ำหนักพร้อมกันทุกวัน วัสดุที่ใช้กับดาดฟ้าบ้านจึงมักไม่พอสำหรับพื้นไลน์งานหรือพื้นล้างน้ำในโรงงาน ต้องเลือกระบบตามภาระจริงของแต่ละโซน

• น้ำหนักและแรงกระแทก — รถยก รถลากพาเลท และเครื่องจักร ทำให้ชั้นกันซึมบาง ๆ ฉีกหรือสึกได้เร็ว
• การล้างทำความสะอาด — ล้างด้วยน้ำแรงดัน น้ำร้อน และน้ำยาทำความสะอาดเป็นประจำ
• สารเคมีจากกระบวนการ — กรด ด่าง น้ำมัน และน้ำตาลจากวัตถุดิบ กัดกร่อนวัสดุที่ไม่ทนเคมี
• อุณหภูมิ — ห้องเย็นและโซนใกล้เตาอบทำให้พื้นขยายและหดตัวซ้ำ ๆ
• มาตรฐานสุขอนามัย — โรงงานอาหารและยาต้องการพื้นไร้รอยต่อ ทำความสะอาดง่าย และไม่ดูดซับน้ำ

ด้วยเหตุนี้ งานกันซึมในโรงงานจึงมักออกแบบร่วมกับระบบพื้น เช่น พื้นห้องเย็นแบบ PU Concrete ที่กันน้ำและรับงานหนักได้ในตัว แทนการทาชั้นกันซึมแยกแล้วปิดทับด้วยวัสดุอื่น

กันซึมพื้นโรงงาน ต้องทำจุดไหนบ้าง?

พื้นที่เสี่ยงน้ำและความชื้นในโรงงานที่ควรทำกันซึม:

• พื้นที่ล้างน้ำ/กระบวนการเปียก — ล้างบ่อย น้ำขังบ่อย
• ห้องเย็น — ความชื้นควบแน่นและอุณหภูมิสลับ
• บ่อบำบัดน้ำเสีย/บ่อพักน้ำ — ต้องกันน้ำและเคมีแน่น
• ดาดฟ้า/หลังคาโรงงาน — พื้นที่ใหญ่โดนฝนตรง
• ผนังและฐานราก — ป้องกันความชื้นจากดินและน้ำฝน

บนดาดฟ้าโรงงาน จุดที่รั่วบ่อยที่สุดคือรอบท่อระบายน้ำ มุมที่พื้นชนผนังกันตก และรอยต่อโครงสร้าง ช่างจะปิดรอบท่อและเสริมแผ่นตาข่ายหรือเทปที่จุดเหล่านี้ก่อนลงวัสดุเต็มพื้นที่ (อ่านต่อเรื่อง สาเหตุที่งานกันซึมกลับมารั่วซ้ำ)

เลือกระบบ กันซึมพื้นโรงงาน อย่างไรให้ทน?

เลือกให้ตรงกับสภาพงานจริงจะคุ้มและทนที่สุด:

• พื้นเปียก ล้างน้ำร้อน ห้องเย็น → PU Concrete ทนอุณหภูมิและแรงกระแทกดี
• ต้องการผิวเรียบ ถูกสุขอนามัย → Epoxy Self-Leveling (ดูระบบพื้นใน Industrial factory floors)
• บ่อน้ำ ผนัง ฐานราก → ซีเมนต์กันซึมแบบซึมเข้าเนื้อ
• ดาดฟ้าโรงงาน → PU กันซึม (ดูวิธีเลือกใน ระบบกันซึมดาดฟ้า)
• ดูมาตรฐานที่ต้องได้ — GMP, HACCP, อย. ก่อนเลือกระบบ

สรุปจุดเด่นและข้อควรรู้ของแต่ละระบบ ให้เทียบได้ง่ายบนหน้าจอเดียว

ขั้นตอนทำ กันซึมพื้นโรงงาน ให้ถูกต้องมีอะไรบ้าง?

งานกันซึมที่อยู่ทนเริ่มจากการเตรียมพื้น ไม่ใช่ตัววัสดุ ข้อกำหนดของวัสดุกันซึมระบุให้คอนกรีตใหม่บ่มอย่างน้อย 28 วัน ผิวต้องแข็งแรง สะอาด ความชื้นไม่เกินค่าที่กำหนด และต้องลงไพรเมอร์ก่อนลงระบบ ทีมช่างจึงทำงานตามลำดับด้านล่างทุกครั้ง ไม่ข้ามขั้นตอนเพื่อเร่งงาน

โรงงานอาหารและยาต้องดูเรื่องพื้นอะไรบ้าง?

หลักคือพื้นต้องไม่ดูดซับน้ำ ทำความสะอาดง่าย และระบายน้ำได้ ตัวอย่างข้อกำหนดด้านสุขอนามัยอาหารของสหภาพยุโรป (Regulation (EC) No 852/2004 ภาคผนวก II) ระบุว่าพื้นในสถานที่ผลิตอาหารต้องอยู่ในสภาพดี ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อได้ง่าย ใช้วัสดุที่น้ำซึมผ่านไม่ได้ ไม่ดูดซับ ล้างได้ และไม่เป็นพิษ และในจุดที่จำเป็นต้องระบายน้ำผิวพื้นได้เพียงพอ ซึ่งสอดคล้องกับแนวทาง GMP และ HACCP ที่โรงงานในไทยใช้ในการตรวจประเมิน

• พื้นไร้รอยต่อ ไม่มีร่องให้คราบและเชื้อโรคสะสม
• บัวโค้งระหว่างพื้นกับผนัง ทำความสะอาดมุมห้องได้ง่าย
• ความลาดเอียงพอให้น้ำไหลลงราง ไม่มีน้ำขังค้างหลังล้าง
• ผิวกันลื่นในโซนเปียก เพื่อความปลอดภัยของพนักงาน
• ทนน้ำยาทำความสะอาดและฆ่าเชื้อ ที่ใช้จริงในโรงงาน

ดูตัวอย่างการเลือกระบบพื้นตามประเภทโรงงานจากงานจริงได้ที่ พื้นโรงงานอาหาร ยา โชว์รูม เลือกระบบไหน จากงานจริง 6 แห่ง

ตัวอย่างงานพื้นและกันซึมโรงงานที่ DMH Groups ติดตั้งจริง

ตัวอย่างงานจริงจากคลังผลงานของเรา เปิดดูรูปหน้างานและรายละเอียดเต็มได้ทุกงาน

• พื้น PU Concrete หนา 4 มม. พื้นที่ 900 ตร.ม. โรงงานต้นแบบสารสกัดสมุนไพร มหาวิทยาลัยนเรศวร พิษณุโลก — พื้นห้องที่ต้องล้างทำความสะอาดบ่อย
• พื้นโรงงาน PU Concrete ตามแนวทาง GMP และ HACCP จังหวัดร้อยเอ็ด — พื้นโรงงานที่ต้องผ่านการตรวจด้านสุขอนามัย
• กันซึมดาดฟ้า Polyurethane Rubber Waterproof วิทยาลัยป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ปทุมธานี — แก้งานกันซึมเดิมแล้วติดตั้งใหม่ทั้งผืน

Frequently asked questions

กันซึมพื้นโรงงาน สำคัญอย่างไร?

เพื่อป้องกันน้ำและสารเคมีซึมเข้าโครงสร้าง ลดการกัดกร่อนของคอนกรีตและเหล็กเสริม ป้องกันการปนเปื้อนซึ่งสำคัญมากในโรงงานอาหารและยา และลดการหยุดไลน์งานเพื่อซ่อมพื้นที่เสียหาย

กันซึมพื้นโรงงาน ใช้ระบบไหน?

ขึ้นกับแต่ละโซน พื้นเปียกและห้องเย็นนิยมใช้ PU Concrete ไลน์งานแห้งที่ต้องการผิวเรียบใช้ Epoxy Self-Leveling ดาดฟ้าใช้ PU กันซึมแบบเมมเบรน ส่วนบ่อน้ำ ผนังใต้ดิน และฐานรากใช้ซีเมนต์กันซึม

กันซึมโรงงานอาหารต้องได้มาตรฐานอะไร?

ควรเลือกพื้นที่รองรับแนวทาง GMP และ HACCP คือไร้รอยต่อ ไม่ดูดซับน้ำ ล้างและฆ่าเชื้อได้ง่าย มีบัวโค้งที่มุม และระบายน้ำได้ดี ทีมงานจะแนะนำระบบให้ตรงกับเกณฑ์ที่โรงงานต้องผ่านการตรวจ

ทำกันซึมโรงงานต้องหยุดไลน์ผลิตไหม?

ไม่จำเป็นต้องหยุดทั้งโรงงาน ทีมงานวางแผนทำเป็นโซนหรือทำนอกเวลาทำงานเพื่อลดผลกระทบได้ ระยะเวลาขึ้นกับขนาดพื้นที่และระบบที่เลือก

กันซึมกับระบบพื้นโรงงานทำพร้อมกันได้ไหม?

ได้ และแนะนำ เพราะระบบอย่าง PU Concrete กันน้ำและรับงานหนักได้ในตัว คุ้มและทนกว่าการทำชั้นกันซึมแยกแล้วปิดทับด้วยวัสดุอื่น

พื้นคอนกรีตใหม่ต้องรอนานแค่ไหนก่อนทำกันซึม?

ข้อกำหนดของวัสดุกันซึมระบุให้คอนกรีตใหม่บ่มอย่างน้อย 28 วัน และผิวต้องแห้งตามค่าความชื้นที่กำหนดก่อนลงระบบ ช่างจะตรวจความชื้นและความแข็งแรงของผิวก่อนเริ่มงานทุกครั้ง

รู้ได้อย่างไรว่าพื้นโรงงานเริ่มมีน้ำซึม?

สังเกตคราบขาวคล้ายเกลือตามรอยต่อพื้นกับผนัง พื้นเป็นปื้นชื้น สีพื้นพองหรือล่อน กลิ่นอับ และคราบสนิมจากรอยแตก ถ้าเจอควรให้ช่างหาต้นทางของน้ำก่อนซ่อม